Ιστορία

Η ιστορία της Σίφνου έχει τις ρίζες της στα βάθη των αιώνων. Ήταν ένα νησί που λόγω της γεωστρατηγικής του θέσης στο Αιγαίο και του ήπιου κλίματος γνώρισε ένδοξες , πλούσιες και λαμπρές εποχές. Συνάντησε όμως και την παρακμή και πέρασε  κάποια δύσκολα οικονομικά χρόνια. Ωστόσο κατάφερε να ανασυγκροτηθεί και αποτελεί αγαπημένο προορισμό.

Το ξεχωριστό νησί αναφερόταν παλαιότερα με τα ονόματα «Μερόπη», «Σίφανος», «Σίφανα», «Σίφαντος» και «Άκις». Ωστόσο η ονομασία Σίφνος επικράτησε και οφείλεται στο Σίφνο, γιος του Αττικού ήρωα Σουνίου που έδωσε το όνομα του στο μαγευτικό μέρος σύμφωνα με τη μυθολογία. Άλλοι λένε ότι προέκυψε από το επίθετο «σίφνος» που σημαίνει κούφιος-κενός και σχετίζεται με την ύπαρξη υπόγειων στοών που οδηγούσαν στα ορυχεία.

Ως πρώτοι κάτοικοι αναφέρονται οι Πελασγοί και έπειτα οι Κάρες, οι Φοίνικες και οι Λέλεγες , οι οποίοι είχαν εκδιωχθεί από το βασιλιά της Κρήτης γύρω στο β’ μισό της 3ης χιλιετίας π.Χ.. Αργότερα αναπτύχθηκε ο πρωτοκυκλαδίτικος πολιτισμός  κατά την εποχή της πρώιμης  χαλκοκρατίας . Από τα αρχαιολογικά ευρήματα διαπιστώθηκε ότι υπήρχε πλήθος ανεπτυγμένων οικισμών και ότι η οικονομική άνθιση του νησιού οφειλόταν στην εξόρυξη αργύρου και μολύβδου.

Στη συνέχεια κυριάρχησε ο μυκηναϊκός πολιτισμός, ο οποίος άσκησε επιδράσεις στο νησί γεγονός που το αποδεικνύουν οι ακροπόλεις που είχαν χτιστεί σε διάφορα σημεία. Γύρω στο 1130-1120 π.Χ.  στο νησί εγκαταστάθηκαν οι νέοι Ίωνες, εποχή που ιδρύθηκε το «άστυ», η αρχαία πρωτεύουσα της Σίφνου που βρίσκεται στο σημερινό Κάστρο.

Τον 6ο αιώνα π.Χ. , αιώνας μεγάλης άνθισης, κόπηκαν νομίσματα, χτίστηκαν μαρμάρινα κτίρια, οχυρώθηκε η πόλη και ιδρύθηκαν παρατηρητήριο, αγορά και πρυτανείο. Το πιο σημαντικό όμως ήταν ότι το 525 π.Χ. ο «Θησαυρός των Σιφνίων», οικοδόμημα που αφιέρωσαν οι Σίφνιοι στο ιερό του Απόλλωνα στους Δελφούς.

Ωστόσο η παρακμή δεν άργησε να εμφανιστεί. Μόλις το 524 π.Χ. εξόριστοι πολιτικοί από τη Σάμο λεηλάτησαν και πολιόρκησαν τη Σίφνο. Αργότερα  οι Σίφνιοι έλαβαν μέρος στη ναυμαχία της Σαλαμίνας (480 π.Χ.) και συμμετείχαν στη μάχη των Πλαταιών (479 π.Χ.). Έπειτα το νησί έγινε μέλος της Α’ και Β’ Αθηναϊκής συμμαχίας ενώ το 404 π.Χ. παραδόθηκε στους Σπαρτιάτες.

Το 388 π.Χ. περιήλθε στη μακεδονική εξουσία ενώ το 146π.Χ.-324 μ.Χ. βρισκόταν υπό ρωμαϊκή κυριαρχία απ’ όπου έχουν σωθεί πολλά μνημεία.

Κατά τη βυζαντινή περίοδο οι πληροφορίες που διατίθενται είναι ελάχιστες. Μετείχε στην Επαρχία των Νήσων με πρωτεύουσα τη Ρόδο και αργότερα άνηκε στο θέμα του Αιγαίου πελάγους με πρωτεύουσα τη Σάμο. Κατά την περίοδο των εικονομαχιών πολλοί κληρικοί και άνθρωποι του πνεύματος βρήκαν καταφύγιο στο νησί, γεγονός που βοήθησε στη λογοτεχνική άνθιση του.

Μετά το 1204 εντάχθηκε στο δουκάτο της Νάξου, το 1279 επανήλθε στο Βυζάντιο έως το 1307, χρονιά που κατακτήθηκε από το Γιαννούλη Ντα Κορόνια και ορίστηκε ο ίδιος ως ελεύθερος ηγεμόνας του νησιού. Γύρω στο 1470 ξεκίνησε μια πολύ δύσκολη περίοδος καθώς οι Τούρκοι ξεκινούν τις εχθροπραξίες και το 1537 προσαρτήθηκε στην Οθωμανική αυτοκρατορία μέχρι το ξέσπασμα της Επανάστασης του 1821. Αυτά τα χρόνια σημειώθηκε οικονομική ανάπτυξη στο νησί μέσω ορισμένων προνομίων που είχε καθώς κατέστη σημαντικό  εμπορικό κέντρο,  η Αρχιεπισκοπή της βοήθησε στην ανασυγκρότηση της ορθόδοξης εκκλησίας, λειτούργησε σχολείο μέσης εκπαίδευσης και ιδρύθηκε η Σχολή «Παιδευτήριον  του Αρχιπελάγους» όπου δίδαξαν σπουδαίοι δάσκαλοι.

Στον αγώνα για την απελευθέρωση συμμετείχε ενεργά τόσο με έμψυχο υλικό όσο και με χρηματική βοήθεια. Ο Νικόλαος Χρυσόγελος είχε  σηκώσει τη σημαία της Επανάστασης. Το 1832 ενώθηκε με την Ελλάδα και το 1836 ιδρύθηκε ο ενιαίος δήμος Σιφναίων ο οποίος  το 1914 διαιρέθηκε στις κοινότητες της Απολλωνίας και του Αρτεμώνα έως το 1999 που ενώθηκαν ξανά. Το 1941-1944 γνώρισε την ιταλική κατοχή και πολέμησε με όλα τα μέσα για την ελευθερία της και το πέτυχε!


Scroll to top